Dowódcy i dowodzenie w Ostrołęce 1831

  • PDF
  • Drukuj
  • Email

W systemie występują dowódcy dywizji, dowódcy korpusów i dowódcy armii. Jeżeli armia jest mała, występują tylko dwa szczeble dowodzenia: szczebel dywizji i korpusu, tak np. jest w armii polskiej, w armii rosyjskiej Dybicz dowodzi na szczeblu armii.

Każdy dowódca ma współczynnik dowodzenia, dla dowódców dywizji od 1 do 4, dla dowódców korpusów i armii od 1 do 5. Określa on jakość danego dowódcy, mówiąc w skrócie: czy był kiepski czy dobry.

W każdym etapie każdy z graczy ma swoją fazę dowodzenia i ruchu odwodów – jest to jego pierwsza faza.

Obok współczynnika dowodzenia występuje jeszcze współczynnik poziom dowodzenia – jest on losowy i losuje się go właśnie w fazie dowodzenia i ruchu odwodów dla każdego dowódcy. Im wyższy współczynnik dowodzenia ma dany dowódca, tym większe szanse na uzyskanie wysokiego współczynnika poziom dowodzenia, a jednocześnie gwarancja, że nie dostanie się niskiego. Losuje się klasycznie: rzut 3K6 i tabela, u góry są współczynniki dowodzenia, z boku rezultaty rzutu 3K6. Współczynniki dowodzenia są od -3 do 5.

Każdego dowódcę przykrywa się żetonem z liczbą oznaczającą poziom dowodzenia, albo taki żeton wkłada się pod żeton dowódcy. Procedurę wyznaczania współczynnika dowodzenia przeprowadza się co etap dla każdego dowódcy.

Dowódcy wyższego szczebla oddziałują na dowódców niższego szczebla między innymi poprzez to, że ich współczynnik dowodzenia daje modyfikacje przy przeprowadzaniu procedury dowodzenia podległym im dowódcom dywizji.

Zależnie od współczynnika poziom dowodzenia:
1) oddziały mogą mieć trochę mniejszą bądź trochę większą ruchliwość,
2) mogą otrzymać modyfikator za dowodzenie o 1 na swoją korzyść w walce wręcz.

Ponadto, występuje rozwiązanie zwane „przewagą taktyczną”: jeżeli oddziały dwóch dywizji walczą ze sobą, porównuje się współczynniki poziom dowodzenia ich dowódców. Oddziały dywizji, która ma wyższy współczynnik, mają listę dostępnych modyfikacji, z których mogą sobie wybrać jedną za każdy punkt przewagi współczynnika poziom dowodzenia ich wodza nad poziomem dowodzenia dowódcy dywizji przeciwnika.

Ogólnie system dowodzenia nastawiony jest bardziej na modyfikacje podczas walki niż na modyfikowanie ruchu oddziałów.

Przewidziane są cechy szczególne dowódców.

Występuje też rozwiązanie zwane „Odwód taktyczny” – oddział zamiast wykonywać ruch w swojej fazie może wykonać ruch pod koniec fazy ruchu przeciwnika. Jest to jednak ograniczone w ten sposób, że każdy dowódca korpusu może wyznaczyć do odwodu taktycznego tyle jednostek ile wynosi jego współczynnik dowodzenia, powiększony o 1, czyli od 2 do 6. Ponadto w chwili wyznaczenia nie mogą one stać blisko oddziałów wroga. To rozwiązanie, mam nadzieję, umożliwi oddanie w jakiś sposób szarży artylerii konnej Bema, przez to, że dzięki niemu można wykonać 2 ruchy pod rząd. Podjechać, wykonać ostrzał i odjechać.

Jest jeszcze kilka ciekawych rozwiązań. Ogólnie system dwóch współczynników dowodzenia można w różny sposób wykorzystywać do symulacji różnych elementów dowodzenia np. zmiennego zasięgu dowodzenia.

W samej bitwie pod Ostrołęką elementy dowodzenia nie odegrają niestety zbyt dużej roli. Jest to niewielka bitwa i historycznie nie było tam takich kłopotów z dowodzeniem, jakie symulowane są w grach operacyjnych za pomocą losowej aktywacji i ruchu naprzemiennego grup oddziałów, z jednym znamiennym wyjątkiem: generała Skrzyneckiego. Ogólnie bitwa jest raczej niedużych rozmiarów – pod względem ilości jednostek (w porównaniu z innymi grami Dragona, do których większość osób jest przyzwyczajona) i jej charakter jest taki, że dowodzenie zbyt wiele tam nie wniesie. Ale przepisy są robione nie tylko dla tej jednej bitwy.

Problem ze zorganizowaniem ruchu na zasadach aktywacji w tym systemie jest taki, że wprowadzenie jej rozwala kilka innych rozwiązań, związanych między innymi ze współdziałaniem broni. I to jest drugi powód tego, że raczej skłaniam się do tego, żeby darować sobie aktywacje w „Bitwach napoleońskich”, a przynajmniej na razie wstrzymać się z ich wprowadzeniem.

Co do generała Skrzyneckiego: on w tej bitwie atakował w ten sposób, że przez większą jej część rzucał do boju pojedyncze pułki czy najdalej brygady, trochę tak jak początkujący w szachach, którzy na początku wykonują kilka ruchów pod rząd jedną figurą. To potwierdzają wszyscy historycy. Nie za bardzo umiał kierować większymi siłami i wykonać nimi jednoczesny atak, nie mówiąc już o zgraniu ataku kilku rodzajów broni. To postaram się oddać w jednym scenariuszu i będzie tu rozwiązanie trochę przypominające aktywacje, ale tylko dla jednej strony: dla Polaków; Rosjanie ruszają się na tradycyjnych zasadach. I będzie jeszcze drugi scenariusz, gdzie nie będzie tego elementu i ogólnie dający więcej swobody graczom. Jako wstęp pojawi się krótki scenariusz traktujący o walkach odwrotowych grupy Łubieńskiego na wschodnim brzegu Narwi, który mam nadzieję wstępnie pozwoli zapoznać się z systemem.

Przepisy o dowódcach (fragment instrukcji po zmianach wprowadzonych wiosną 2006)

17.0 DOWÓDCY*
17.1 Dowódcy – zasady ogólne

Każdy dowódca może oddziaływać wyłącznie na podległe mu oddziały – odpowiednio: swojej dywizji, swojego korpusu, bądź całej armii. Dowódcy posiadają 9 punktów ruchu. Koszt poruszenia się na każde pole wynosi 1 PR, z wyjątkiem: lasu i terenu podmokłego – koszt 1,5 PR. Dowódcy nie mogą poruszać się po terenie niedostępnym dla tyraliery oraz samotnie wchodzić we wrogie strefy kontroli ani na pola, na które może być wykonana kontrszarża. Dowódca może poruszać się ruchem strategicznym, jeżeli cały ruch wykonuje z jednym oddziałem.

17.2 Eliminacja dowódcy
1. Samotnie stojący dowódca zostaje wyeliminowany, jeżeli na pole przezeń zajmowane wejdzie wrogi oddział. Podczas walki eliminacja oddziału, razem z którym stał dowódca, oznacza eliminację tego dowódcy.
2. Dowódca stojący razem z oddziałem, który uczestniczył w walce wręcz, może zostać wyeliminowany; w tym celu gracz nim dysponujący wykonuje rzut 2 kostkami (2K6):
a) Jeżeli oddział został zmuszony do wycofania o co najmniej 2 pola (nawet jeżeli nie wycofał się), dowódca zostaje wyeliminowany w przypadku wyrzucenia 10-12.
b) W pozostałych sytuacjach dowódca zostaje wyeliminowany w przypadku wyrzucenia 11-12.
3. Dowódca stojący razem z ostrzelanym przez artylerię bądź piechotę oddziałem może zostać wyeliminowany; w tym celu gracz nim dysponujący wykonuje rzut 2 kostkami (2K6): gdy rezultat ostrzału był inny niż brak efektu, dowódca zostaje wyeliminowany w przypadku wyrzucenia 11 bądź 12.
4. Eliminacja dowódcy powoduje, że morale oddziałów mu podległych jest obniżone do końca następnego etapu o 1, a w przypadku eliminacji głównodowodzącego – o 2.

17.3 Dowodzenie – zasady ogólne
1. Są dwa podstawowe szczeble dowodzenia: dowodzenie na szczeblu dywizji i dowodzenie na szczeblu korpusu. W większych bitwach jako najwyższy szczebel dowodzenia może dodatkowo występować dowodzenie na szczeblu armii; w mniejszych bitwach naczelny dowódca dowodzi na szczeblu korpusu i występują tylko dwa szczeble dowodzenia. Podstawowe szczeble dowodzenia oddziałują na siebie w ten sposób, że poziom dowodzenia dowódcy wyższego szczebla dowodzenia wpływa na poziom dowodzenia dowódcy niższego szczebla dowodzenia. Procedury dowodzenia wykonuje się zaczynając od najwyższych szczebli, a kończąc na najniższych. Po ustaleniu jaki jest w danym etapie współczynnik poziom dowodzenia danego dowódcy przykrywa się go żetonem z odpowiadającą mu liczbą (bądź wkłada się żeton z liczbą pod żeton dowódcy).
Uwaga: Czym innym jest współczynnik dowodzenia – jest on umieszczony na żetonach i jest stały, a czym innym współczynnik poziom dowodzenia – jest on zmienny i zaznacza się go co etap przykrywając dowódcę żetonem z odpowiednią liczbą bądź wkładając żeton z liczbą pod żeton dowódcy.
2. Oddział, razem z którym na polu stoi dowódca, zwiększa swoje morale o 1. Morale oddziału może zwiększać tylko jeden dowódca.

17.4 Dowodzenie na szczeblu korpusu
W swojej fazie dowodzenia gracz wykonuje procedurę dowodzenia korpusem dla każdego dowódcy korpusu. Procedura polega na wykonaniu rzutu 3 kostkami (3K6), a następnie, po uwzględnieniu wszelkich modyfikacji, ustaleniu na podstawie tabeli DOWODZENIE KORPUSEM współczynnika poziomu dowodzenia dla danego dowódcy KORPUSU na jeden pełny etap – do następnej własnej fazy dowodzenia. Na poziom dowodzenia wpływa w szczególności współczynnik dowodzenia dowódcy korpusu; im wyższy, tym korzystniejsze modyfikacje za dowodzenie uzyskują podlegający mu dowódcy dywizji.

Tabela DOWODZENIE KORPUSEM


Współczynnik dowodzenia dowódcy korpusu
3k6 1 2 3 4 5

-3 -2 0 1 2
3-6 -2 -1 0 1 2
7 -2 -1 0 1 1
8 -2 -1 1 2 3
9 -1 -1 1 2 3
10 -1 0 1 2 3
11 -1 0 1 3 3
12 -1 0 2 3 4
13 -1 1 2 3 4
14 0 1 2 3 4
15+ 0 2 3 3 4

0 1 3 4 5


Rezultaty w tabeli oznaczają modyfikacje wierszy w tabeli DOWODZENIE DYWIZJĄ przy przeprowadzaniu procedur dowodzenia dla wszystkich dowódców dywizji podporządkowanych temu dowódcy korpusu. Rezultaty ze znakiem minus oznaczają modyfikacje wierszy na niekorzyść dowódcy dywizji (w górę), rezultaty bez znaku minus oznaczają modyfikacje wierszy na korzyść dowódcy dywizji (w dół). Rezultaty występujące w skrajnych wierszach tabeli można uzyskać wyłącznie dzięki modyfikacjom (głównie: wpływ dowódcy armii).
Przykład: Wykonując procedurę dowodzenia dla dowódcy korpusu o współczynniku dowodzenia 3 wyrzuciliśmy 14, a co za tym idzie uzyskaliśmy współczynnik poziom dowodzenia 2. Oznacza to, że przeprowadzając w tej fazie procedurę dowodzenia dla poszczególnych dowódców dywizji podlegających temu dowódcy korpusu przesuwamy w tabeli DOWODZENIE DYWIZJĄ wiersze, w których poszukujemy rezultatów dowodzenia tymi dywizjami, o 2 w dół.

17.5 Dowodzenie na szczeblu dywizji
1. Zasady zastosowania tabeli są analogiczne jak w przypadku tabeli DOWODZENIE KORPUSEM.

Tabela DOWODZENIE DYWIZJĄ


Współczynnik dowodzenia dowódcy korpusu
3k6 1 2 3 4

0 (R-2) 0 (R-2) 2 2
3-6 0 (R-2) 0 (R-1) 2 2
7 0 (R-1) 1 2 2
8 0 (R-1) 1 2 2
9 0 (R-2) 1 2 3 (R+1)
10 1 2 2 3 (R+1)
11 1 2 2 3 (R+1)
12 1 2 3 (R+1) 4 (R+1)
13 1 2 3 (R+1) 4 (R+1)
14 1 3 (R+1) 3 (R+1) 4 (R+1)
15+ 1 3 (R+1) 3 (R+1) 5 (R+2)

2 3 (R+1) 4 (R+1) 5 (R+2)


Rezultaty uzyskane w tabeli oznaczają:
0, 1, 2, 3, 4, 5 – współczynnik poziom dowodzenia dywizji w danym etapie. Jeżeli poziom dowodzenia wynosi 3 lub więcej, oddziały danej dywizji uzyskują w walce wręcz modyfikator o 1 na swoją korzyść.
(R-2), (R-1), (R+1), (R+2) – modyfikacje ruchliwości oddziałów dywizji; dla kawalerii i artylerii konnej wartości te należy pomnożyć przez 2.
Rezultaty występujące w skrajnych wierszach tabeli można uzyskać wyłącznie dzięki modyfikacjom.
Przykład: Wykonując procedurę dowodzenia dla dowódcy dywizji o współczynniku 2 wyrzuciliśmy 15 i uzyskaliśmy rezultat 3 (R+1), co oznacza, że do następnej własnej fazy dowodzenia:
1) każdy oddział piechoty i artylerii pieszej tej dywizji ma ruchliwość zwiększoną o 1, a każdy oddział kawalerii i artylerii konnej – zwiększoną o 2, oraz
2) każdy oddział tej dywizji uzyskuje w walce modyfikator o 1 na swoją korzyść.
2. Jeżeli dywizja straciła dowódcę, to przyjmuje się, że od tego momentu przez jeden pełny etap jej współczynnik poziom dowodzenia wynosi 0 (R-1). W drugim etapie wykonuje się rzut 2K6 na przejęcie dowodzenia przez nowego dowódcę dywizji:
2-7 – nowy dowódca dywizji ma współczynnik dowodzenia 1,
8-12 – nowy dowódca dywizji ma współczynnik dowodzenia 2,
W dalszej grze używamy żetonu wyeliminowanego dowódcy, ale należy uwzględniać nowy współczynnik dowodzenia. Nowy dowódca pojawia się na jednym z oddziałów dywizji. Jeżeli w grze występują oddziały dywizji bez dowódcy, ich współczynnik poziom dowodzenia należy ustalić na początku gry, wykonując rzut na przejęcie dowodzenia.

17.6 Dowodzenie na szczeblu armii
Autorzy poszczególnych gier i scenariuszy ustalają odrębnie dla każdej bitwy zasady dowodzenia na szczeblu armii, uwzględniając realia symulowanych działań. W „Ostrołęce 1831” gen. Skrzynecki dowodzi na szczeblu korpusu, a feldmarszałek Dybicz na szczeblu armii. Dybicz oddziałuje na dowódców korpusów tak, jak dowódcy korpusów na dowódców dywizji – poprzez modyfikacje w tabeli dowodzenia: najpierw wykorzystując tabelę DOWODZENIE KORPUSEM ustala się współczynnik poziom dowodzenia dla Dybicza, a następnie przeprowadza się procedury dowodzenia dowódców korpusów, modyfikując ich rezultaty o współczynnik poziom dowodzenia Dybicza.

17.7 Przewaga taktyczna
1. Przewaga taktyczna może występować jedynie na szczeblu dywizji, jeżeli oddziały dywizji jednej ze stron walczące z oddziałami dywizji drugiej strony posiadają większy współczynnik poziom dowodzenia (patrz 17.5.1). Jeżeli oddziały danej dywizji walczą z oddziałami kilku dywizji posiadającymi różne współczynniki poziom dowodzenia, to współczynnik poziom dowodzenia własnej dywizji porównuje się ze współczynnikiem poziom dowodzenia dywizji przeciwnika, z którą walczy największa liczba oddziałów. W razie gdy równa liczba oddziałów walczy z kilku dywizjami, należy porównywać ze współczynnikiem najkorzystniejszym dla dywizji, dla której ustalamy czy ma przewagę taktyczną.
Przykład:
Dywizja A walczy z dywizjami X i Y strony przeciwnej. Z dywizją X walczy więcej oddziałów dywizji A, zatem przy sprawdzaniu czy dywizja A ma przewagę taktyczną porównujemy jej współczynnik poziom dowodzenia ze współczynnikiem dywizji X.
2. Gracz, którego dywizja posiada przewagę taktyczną, może wykonać na odcinku frontu, na którym walczy ta dywizja (należy brać także pod uwagę potencjalne starcia oddziałów dywizji – patrz opcja 5), jedną z następujących czynności:
1) W jednym ze starć, w którym walczą oddziały dywizji posiadającej przewagę taktyczną, może całkowicie bądź częściowo wstrzymać pościg oddziałów przeciwnika tak, że ten pościg zostanie wykonany dopiero pod koniec fazy, w której ma miejsce walka. Nie można wstrzymać pościgu jednostek szarżujących.
2) Może zmienić kolejność ostrzałów dla jednego wybranego oddziału własnego z dywizji posiadającej przewagę taktyczną – jeżeli jego oddziały zgodnie z instrukcją strzelają dopiero w drugiej kolejności, może wykonać ostrzały tym oddziałem w pierwszej kolejności.
3) Będąc obrońcą może zamiast gracza atakującego wyznaczyć kolejność jednego albo dwóch starć, w których biorą udział oddziały dywizji posiadającej przewagę taktyczną, ustalając, że zostaną one rozstrzygnięte na początku bądź na końcu fazy, w której odbywają się starcia.
4) Może 1-4 swoimi jednostkami szarżującymi wykonać pościg o 1 pole dalej niż pozwala na to rezultat starcia.
5) W fazie odwrotu może utrudnić wykonanie odwrotu 1-3 oddziałom przeciwnika stojącym na polach frontowych oddziałów dywizji posiadającej przewagę taktyczną – przy przeprowadzaniu próby odwrotu tych oddziałów modyfikuje się rzut kostkami o 1 na ich niekorzyść.
Ustalenia, czy dywizja ma przewagę taktyczną, a jeśli tak to jaką, dokonuje się w chwili, gdy gracz zamierza zastosować jedną z powyższych opcji. Gracz posiadający przewagę taktyczną dokonuje wyboru jednej z opcji za każdy punkt przewagi jego współczynnika poziom dowodzenia nad współczynnikiem dywizji, z którą się porównywał przy ustalaniu przewagi taktycznej. Można tą samą opcję wybrać kilkakrotnie.

17.8 Zasięg dowodzenia dowódcy dywizji
1. Każdy dowódca dywizji ma zasięg dowodzenia, określony na żetonie bądź w opisie scenariusza. Okoliczność, czy oddział znajduje się w zasięgu dowodzenia, ustala się prowadząc ciąg sąsiednich pól od dowódcy do oddziału (linia dowodzenia). Linia dowodzenia nie może przechodzić przez duże rzeki, (chyba że przez most), jeziora, oraz wrogie oddziały i ich strefy kontroli (chyba że na polu znajdującym się we wrogiej strefie kontroli stoi sojuszniczy oddział). Koszt jej poprowadzenia przez jedno pole lasu bądź terenu podmokłego wynosi 2 punkty zasięgu dowodzenia, koszt poprowadzenia przez jedno pole innego rodzaju wynosi 1 punkt zasięgu dowodzenia. W sprawach nieuregulowanych odpowiednio stosuje się przepisy o ruchu. Jeżeli wzgórza blokują widoczność między dowódcą a dowodzonym oddziałem, należy przyjąć, że długość linii dowodzenia jest o 2 punkty zasięgu dowodzenia mniejsza.
2. Oddział znajdujący się na początku właściwej dla niego fazy ruchu (przed rozpoczęciem wykonywania jakichkolwiek ruchów) poza zasięgiem dowodzenia nie otrzymuje korzystnych dla niego modyfikacji ruchliwości za dowodzenie (patrz 17.5.1). Oddział znajdujący się poza zasięgiem dowodzenia nie może w żaden sposób wykorzystywać przewagi taktycznej.

17.9 Zasięg dowodzenia dowódcy korpusu
1. Do zasięgu dowodzenia dowódcy korpusu odpowiednio stosuje się zasady przewidziane dla dowódcy dywizji – patrz 17.8.1.
2. Dowódcy dywizji, znajdujący się poza zasięgiem dowodzenia dowódcy korpusu, nie otrzymują korzystnych dla siebie modyfikacji wynikających z tabeli DOWODZENIE KORPUSEM przy przeprowadzaniu procedury dowodzenia dywizją.

17.10 Dowodzenie taktyczne i operacyjne
1. W fazie, w której oddziały wykonują ruch zwykły, gracz może przykryć je żetonem ODWÓD TAKTYCZNY, o ile znajdują się od dowódcy korpusu w odległości równej połowie (zaokrąglając w górę) jego zasięgu dowodzenia i jednocześnie w odległości co najmniej 3 pól od najbliższego nie będącego w stanie ucieczki oddziału wroga. Oddziały przykryte żetonem ODWÓD TAKTYCZNY wykonują ruch pod koniec fazy ruchu przeciwnika, po zakończeniu wykonywania ruchu przez oddziały przeciwnika. Żetonem ODWÓD TAKTYCZNY mogą być przykryte oddziały, które nie wykonują ruchu we własnej fazie. Ruch w fazie ruchu przeciwnika wykonywany jest zamiast ruchu we własnej fazie. Oddziały odwodu taktycznego wykonujące ruch w fazie ruchu przeciwnika zwiększają swoją ruchliwość o 1 PR. Gracz może wyznaczyć do odwodu taktycznego maksymalnie tyle oddziałów, ile wynosi współczynnik dowodzenia jego dowódcy korpusu, powiększony o 1. Każdy korpus może mieć odrębny odwód taktyczny.
2. Współczynnik poziom dowodzenia uzyskany w tabeli DOWODZENIE KORPUSEM oznacza, że oddziały podległe danemu dowódcy korpusu zwiększają bądź zmniejszają w ruchu strategicznym swoją ruchliwość o liczbę uzyskaną w tabeli, pomnożoną przez 2. Jeżeli podległy oddział nie znajduje się w zasięgu dowodzenia dowódcy korpusu, zwiększa swoją ruchliwość o liczbę uzyskaną w tabeli, bez mnożenia przez 2. Dla kawalerii i artylerii konnej powyższe wartości dodatkowo mnoży się przez 2. Powyższe modyfikacje ruchliwości wprowadza się po zwiększeniu ruchliwości oddziału na potrzeby ruchu strategicznego (patrz 6.4.2).
Przykład:
Jeżeli oddział piechoty o ruchliwości 4 porusza się w ruchu strategicznym wyłącznie po drodze, jego ruchliwość wynosi z tego tytułu 8. Jeżeli uzyskaliśmy modyfikację ruchliwości od dowódcy korpusu, dodajemy ją do tych 8 punktów ruchu. Zabroniona jest następująca kolejność czynności: najpierw zwiększamy podstawową ruchliwość o wielkość daną przez dowódcę, a dopiero potem mnożymy to przez 1,5 bądź przez 2 w oparciu o 6.4.2.

Autor: Raleen

Opublikowano 12.06.2006 r.